“सूचक २,६१३.३३ विन्दुमा झर्‍यो, घट्दो बजारमा पनि हाइड्रोपावर र बैंकिङतर्फ लगानीकर्ताको सक्रियता”

काठमाडौं, १२ असोज। अघिल्लो साता बढेको शेयर बजार यो साताको सुरुवातमै सामान्य गिरावट देखिएको छ। सोमबार अर्थात् सेप्टेम्बर २८, २०२६ मा नेप्से परिसूचक १६.४७ अंकले घटेर २,६१३.३३ विन्दुमा बन्द भएको छ। यो अघिल्लो कारोबार दिनको तुलनामा ०.६२ प्रतिशतको गिरावट हो। तर बजार सूचक घटे पनि कारोबार गतिविधि भने कमजोर देखिएन। दिनभरमा ५ अर्ब ३८ करोड ५७ लाख रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार भएको स्क्रिन विवरणमा देखिन्छ। कुल १ करोड ३१ लाख ७८ हजार १२८ कित्ता सेयर कारोबार भएको छ। यसले बजारमा मूल्यसूचकमा दबाब देखिए पनि लगानीकर्ताको कारोबार सहभागिता भने सक्रिय रहेको संकेत गर्छ।

सूचक घट्यो, कारोबारको आकार भने ठूलो

नेप्सेको दिनभरको ग्राफ हेर्दा बजार सुरुवाती चरणमा केही उतारचढावपछि क्रमशः कमजोर हुँदै गएको देखिन्छ। सूचक २,६३० विन्दुको आसपासबाट तल झर्दै कारोबारको अन्त्यतिर २,६०० विन्दु नजिक पुगेपछि केही सुधार हुँदै २,६१३.३३ मा बन्द भएको देखिन्छ। यसबाट बजारमा दिनभर खरिद बिक्रीबीच दबाब रहे पनि अन्तिम चरणमा केही माग फर्किएको देखिन्छ। यद्यपि, एक दिनको कारोबारबाट बजारको दीर्घकालीन दिशा निर्धारण गर्न भने पर्याप्त आधार हुँदैन। विशेषगरी अहिलेको अवस्थालाई ‘कारोबार घटेको बजार’ भन्दा ‘मूल्यसूचक घटेको तर कारोबार सक्रिय रहेको बजार’ का रूपमा हेर्न सकिन्छ।

हाइड्रोपावरतर्फ उच्च कारोबार

कारोबार रकमका आधारमा हिमालयन डिस्टिलरी (HDL) शीर्ष स्थानमा देखिएको छ। यसको करिब ३५ करोड ८२ लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ भने अन्तिम कारोबार मूल्य १,३२३ रुपैयाँ रहेको छ। त्यसपछि शिवम् सिमेन्ट (SHIVM) को करिब २९ करोड ७९ लाख रुपैयाँ, हाथवे इन्भेस्टमेन्ट नेपाल (HATHY) को करिब १९ करोड ९९ लाख रुपैयाँ, सिद्धार्थ बैंक (SBL) को करिब १२ करोड ३८ लाख रुपैयाँ र सयपत्री हाइड्रोपावर (SYPNL) को करिब ११ करोड ८२ लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको देखिन्छ।
शीर्ष पाँच कम्पनीमै भएको कारोबार रकम जोड्दा करिब १ अर्ब ९७ करोड रुपैयाँ पुग्छ, जुन दिनको कुल कारोबारको करिब २० प्रतिशत हो। यसले केही सीमित कम्पनीमा पनि कारोबारको ठूलो हिस्सा केन्द्रित रहेको देखाउँछ।

कारोबार कित्तामा हाथवे अगाडि

कम्पनीअनुसार कारोबार भएको कित्ताको आधारमा भने HATHY अगाडि छ। यसको ४ लाख ८० हजार ३३० कित्ता सेयर कारोबार भएको देखिन्छ।
त्यसपछि SHIVM को ४ लाख २४ हजार १६६ कित्ता, प्राईम कमर्सियल बैंक PCBL को ४ लाख १८ हजार २३ कित्ता, लक्ष्मी सनराईज बैंक LSL को ३ लाख ८२ हजार ३१२ कित्ता र घलेम्दी हाईड्रो GHL को ३ लाख ६८ हजार ८४५ कित्ता कारोबार भएको छ।
यसले लगानीकर्ताको सक्रियता विशेषगरी केही हाइड्रोपावर, बैंक तथा अन्य कम्पनीमा केन्द्रित रहेको देखाउँछ।

सबैभन्दा धेरै कारोबार संख्या पनि हाथ्वे HATHY कै
कारोबार संख्याका आधारमा पनि HATHY पहिलो स्थानमा छ। यसको २ हजार ७०० कारोबार भएको छ। त्यसपछि हिमालयन डिस्टिलरी HDL मा २ हजार २३ कारोबार, शिवम सिमेन्ट SHIVM मा १ हजार ३६५, सानिगढ हाईड्रो SGHL मा १ हजार २१६ र पाल्पा सिमेन्ट इन्डस्ट्रीज PCIL मा १ हजार १४८ कारोबार भएको विवरणमा देखिन्छ। कित्ता, कारोबार रकम र कारोबार संख्यालाई सँगसँगै हेर्दा बजारमा खुद्रा तथा सक्रिय लगानीकर्ताको सहभागिता केही निश्चित कम्पनीमा बढी रहेको देखिन्छ।

गिरावटलाई कसरी बुझ्ने?

आजको तथ्यांकले एउटा महत्वपूर्ण अन्तर देखाउँछ—नेप्से परिसूचक घटेको छ, तर बजारमा पैसाको आवागमन भने उल्लेख्य छ।
यसको अर्थ लगानीकर्ताले बजारबाट पूर्ण रूपमा बाहिरिन खोजेको भन्ने निष्कर्ष तत्काल निकाल्न मिल्दैन। बरु घट्दो मूल्यबीच पनि कम्पनीअनुसार खरिद–बिक्री भइरहेको देखिन्छ। तर कुन क्षेत्रमा वास्तविक माग बढेको हो र कुन क्षेत्रमा केवल अल्पकालीन कारोबार भइरहेको हो भन्ने बुझ्न आगामी कारोबार दिनको प्रवृत्ति, कम्पनीको वित्तीय अवस्था, बजारमा उपलब्ध तरलता तथा लगानीकर्ताको मनोविज्ञानसमेत हेर्नुपर्ने हुन्छ।
आजको कारोबारमा देखिएको अर्को पक्ष कारोबारको केन्द्रित प्रकृति हो। कुल कारोबार ठूलो भए पनि शीर्ष केही कम्पनीले उल्लेख्य हिस्सा ओगटेका छन्। त्यसैले कारोबार रकम बढ्दैमा समग्र बजारमा समान रूपमा सकारात्मक धारणा बनेको छ भन्न मिल्दैन।

अब लगानीकर्ताको नजर आगामी कारोबारमा

२,६१३ विन्दुको आसपास पुगेको नेप्सेले आगामी दिनमा कुन दिशा लिन्छ भन्ने विषय महत्वपूर्ण बन्नेछ। विशेषगरी आजको गिरावटपछि कारोबार रकम कायम रहन्छ कि घट्छ भन्ने कुराले बजारको वास्तविक मनोवृत्ति बुझ्न थप संकेत दिन सक्छ।
त्यस्तै, आज सक्रिय देखिएका हिमालयन डिस्टिलरी HDL, शिवम सिमेन्ट SHIVM, हाथ्वे ईन्डस्ट्रीज HATHY लगायतका कम्पनीमा कारोबारको निरन्तरता, बैंकिङ तथा हाइड्रोपावर समूहको प्रदर्शन र समग्र बजारमा खरिद चाप फर्किन्छ कि थप बिक्री दबाब देखिन्छ भन्ने विषय आगामी दिनका मुख्य सूचक बन्न सक्छन्।

सोमबारको बजारमा सूचकले रातो संकेत दिए पनि कारोबार गतिविधिले बजारमा सक्रियता अझै कायम रहेको देखाएको छ। १६ अंकको गिरावटभन्दा पनि ५ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार र केही कम्पनीमा देखिएको उच्च सहभागिताले बजारको वास्तविक दिशा बुझ्न आगामी केही कारोबार दिनको प्रवृत्ति हेर्नुपर्ने अवस्था देखाएको छ।