​काठमाडौँ ।

“नेपालमा केही हुन्न” भन्दै राहदानी बोकेर त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलतर्फ लाग्ने युवाहरूको भीडका बीच अचेल एउटा नयाँ तस्विर पनि देखिन थालेको छ। खाडी मुलुक वा युरोप-अमेरिकाको तातो र चिसोमा रगत-पसिना बगाउनु भन्दा स्वदेशमै नयाँ प्रविधिको प्रयोग गरेर उद्यम गर्ने युवाहरूको जमात नेपालमा बलियो बन्दै गएको छ।

​परम्परागत सरकारी जागिर वा व्यापारभन्दा भिन्न, आधुनिक प्रविधि र बदलिँदो जीवनशैलीलाई पछ्याउँदै नेपाली युवाहरूले स्वदेशमै राम्रो आम्दानी मात्र गरेका छैनन्, अन्य कैयौँलाई रोजगारी समेत दिइरहेका छन्।

​अध्ययन र बजारको वर्तमान ट्रेन्ड अनुसार नेपालका युवाले विदेशभन्दा स्वदेशमै रोज्न थालेका ५ नयाँ र आकर्षक पेशा यस प्रकार छन्:

​१. डिजिटल बजार व्यवस्थापन (डिजिटल मार्केटिङ र एसईओ एक्सपर्ट)

​अहिले सानो किराना पसलदेखि ठूला कर्पोरेट हाउससम्म सबैलाई डिजिटल बजारमा उपस्थिति जनाउनु अनिवार्य भइसकेको छ। यसैका कारण नेपालमा ‘डिजिटल मार्केटिङ’ एउटा ठूलो व्यावसायिक क्षेत्रका रूपमा उदाएको छ।

​किन रोज्छन् युवा? सोसल मिडिया म्यानेजर, कन्टेन्ट राइटिङ, र एसईओ (SEO) विज्ञका रूपमा नेपाली युवाहरूले स्वदेशी कम्पनीहरूका साथै घरमै बसेर विदेशी क्लाइन्टहरूका लागि काम (फ्रीलान्सिङ) गरिरहेका छन्। यसमा न त कुनै ठूलो लगानीको आवश्यकता पर्छ, न त विदेश नै धाउनुपर्छ।

​२. व्यावसायिक कफी व्यवसाय र ‘बारिस्टा’

​नेपालमा कफी संस्कृति (Coffee Culture) एकाएक फस्टाएको छ। चिया पसलको विकल्पमा अचेल हरेक गल्लीमा कफी शपहरू खुल्ने क्रम जारी छ। यसले गर्दा व्यावसायिक कफी मेकिङ अर्थात् ‘बारिस्टा’ र कफी क्युरेटर्सको माग अत्यधिक बढेको छ।

​किन रोज्छन् युवा? कतिपय युवाहरू विदेशमा कफी बनाउने सीप सिकेर नेपाल फर्की आफ्नै क्याफे खोलिरहेका छन् भने कतिपयले नेपालकै अर्गानिक कफीलाई ब्राण्डिङ गरेर अन्तर्राष्ट्रिय बजारसम्म पुर्‍याइरहेका छन्। यो पेशा युवाहरूका लागि ‘ग्ल्यामरस’ र नाफामूलक दुवै साबित भएको छ।

​३. एग्रो-टुरिजम र आधुनिक कृषि (Agri-Entrepreneurs)

​माटो छुनै लजाउने पुस्ताबाट हुर्किएका आजका शिक्षित युवाहरू अहिले आधुनिक कृषि र एग्रो-टुरिजम (कृषि पर्यटन) मा आकर्षित भइरहेका छन्। परम्परागत खेती प्रणालीलाई छाडेर प्रविधिको प्रयोगमार्फत उनीहरूले यसलाई व्यावसायिक रूप दिएका छन्।

​किन रोज्छन् युवा? हाइड्रोपोनिक्स (माटोबिना गरिने खेती), ड्रागन फ्रुट, किवी खेती, हाइटेक नर्सरी र रिसोर्टसहितको कृषि फार्म खोल्ने युवाहरूको सङ्ख्या बढ्दो छ। विदेशमा कृषि क्षेत्रमा आधुनिक प्रविधि देखेर फर्केका र नेपालमै रैथाने उत्पादनलाई ब्रान्डिङ गर्न चाहने युवाका लागि यो पहिलो रोजाइ बनेको छ।

​४. कन्टेन्ट क्रिएशन र भ्लगिङ (यूट्युब, टिकटक र पडकास्ट)

​मनोरञ्जन मात्र नभएर सामाजिक सञ्जाल अहिले पूर्णकालीन पेशा (Full-time Career) बनिसकेको छ। नेपालमा ‘कन्टेन्ट क्रिएटर’ हुनु अहिले एउटा प्रतिष्ठित र अत्यधिक कमाइ हुने पेशामा गनिन्छ।

​किन रोज्छन् युवा? ट्राभल भ्लगिङ, डकुमेन्ट्री, शैक्षिक कन्टेन्ट, र पडकास्ट (Podcast) मार्फत नेपाली युवाहरूले लाखौँ दर्शक मात्र कमाएका छैनन्, युट्युब मोनेटाइजेसन र कर्पोरेट स्पन्सरशिपमार्फत विदेशको भन्दा बढी आम्दानी नेपालमै गरिरहेका छन्। यसले युवाहरूलाई आफ्नो प्रतिभा देखाउने र स्वतन्त्र रूपमा काम गर्ने स्वतन्त्रता दिएको छ।

​५. ई-कमर्स र अनलाइन डेलिभरी स्टार्टअप

​कोभिड-१९ को महामारीपछि नेपालमा अनलाइन सपिङको लहर ह्वात्तै बढ्यो। कपडा, खाद्यान्न, ग्याजेट्सदेखि घरमै पकाएको खानासम्म अनलाइनबाटै डेलिभरी गर्ने स्टार्टअपहरूमा युवाहरूको बाहुल्यता छ।

​किन रोज्छन् युवा? ठूलो शोरुम भाडामा लिनु नपर्ने र सामाजिक सञ्जाल (इन्स्टाग्राम, फेसबुक) कै भरमा व्यवसाय सुरु गर्न सकिने हुनाले कलेज पढ्दै गरेका युवादेखि वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएकाहरूसम्मले यसलाई आफ्नो पेशा बनाएका छन्। आफ्नै ब्राण्ड स्थापित गर्न पाउने हुनाले यो क्षेत्रमा युवाहरूको आकर्षण उच्च छ।

नेपालबाट दैनिक हजारौँको सङ्ख्यामा युवाहरू बाहिरिइरहेको बेला यी ५ क्षेत्रमा देखिएको आकर्षणले नेपाली बजारमा नयाँ आश जगाएको छ। सरकारले नवीनतम सोच (Startup) भएका यी युवाहरूलाई सहुलियत ऋण, कर छुट र प्रोत्साहन गर्ने हो भने “देशमै केही गर्न सकिन्छ” भन्ने भाष्य अझै बलियो हुने निश्चित छ।